معیارهای پراکندگی چیست؟ | دامنه، واریانس و انحراف معیار | آموزش آمار

در بخش هفتم از مجموعه آموزشی «مبانی آمار و احتمال برای ورود به علم داده و تحلیل داده»، با معیارهای پراکندگی داده‌ها آشنا می‌شویم. در بخش‌های قبلی با معیارهای تمرکز و مرکزیت داده‌ها آشنا شدیم. در این آموزش می‌بینیم که معیارهای مرکزی به ما نشان می‌دهند داده‌ها در چه نقطه‌ای قرار گرفته‌اند، اما معیارهای پراکندگی نشان می‌دهند داده‌ها چقدر از یکدیگر فاصله دارند. به طور کلی، هرچه داده‌ها به یکدیگر نزدیک‌تر باشند، میزان پراکندگی کمتر است و هرچه فاصله آن‌ها از یکدیگر بیشتر باشد، پراکندگی نیز بیشتر خواهد بود. در این آموزش با سه معیار مهم پراکندگی آشنا می‌شویم: دامنه تغییرات (Range) ساده‌ترین معیار پراکندگی که فاصله بین حداقل و حداکثر داده‌ها را نشان می‌دهد. واریانس (Variance) معیاری برای بررسی میزان فاصله داده‌ها از میانگین. در محاسبه آن اختلاف داده‌ها با میانگین به توان دو می‌رسد و سپس میانگین مربع اختلاف‌ها محاسبه می‌شود. انحراف معیار (Standard Deviation) ریشه دوم واریانس است و باعث می‌شود واحد اندازه‌گیری دوباره به واحد اصلی داده‌ها برگردد.